Thứ bảy, 25/10/2014

Last update:06:35:22 AM GMT

website: ccbsu9.org TIN HOẠT ĐỘNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ Trung tâm thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ: NƠI HỘI TỤ NHỮNG TẤM LÒNG

Trung tâm thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ: NƠI HỘI TỤ NHỮNG TẤM LÒNG

Sáng ngày 24/5/2013, tại nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, UBND huyện Châu Đức phối hợp với Sở Lao động – Thương binh – Xã hội, Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh, đại diện Bộ Tư lệnh Quân đoàn 4, Trung tâm thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ các tỉnh phía Nam, Ban lien lạc truyền thống Sư đoàn 9 tổ chức lễ Truy điệu và cải táng 26 hài cốt liệt sĩ của Trung đoàn 1 (Q.761) đã hy sinh trong chiến dịch Bình Giã cuối tháng 12/1964.Các đại biểu dự lễ truy điệu và cải táng liệt sĩ.

Trong không khí trang nghiêm, xúc động; đại diện các đoàn đã thành kính, đặt vòng hoa tưởng niệm. Thay mặt cấp ủy, chính quyền, đoàn thể huyện Châu Đức, ông Phạm Văn Long, Thường vụ Huyện ủy, Phó chủ tịch UBND huyện  đọc điếu văn bày tỏ sự biết ơn sâu sắc các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh để hôm nay quê hương Châu Đức nói riêng, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nói chung được hưởng hòa bình, ấm no, hạnh phúc. Sau lễ dâng hương là lễ cải táng 26 hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang.
                               *
                            *      *
Chiến tranh đã lùi xa gần 40 năm, nhưng còn rất nhiều liệt sĩ vẫn nằm lại nơi chiến trường. Theo con số thống kê chưa đầy đủ, cả nước ta có khoảng 1.200.000 liệt sĩ; khoảng 900.000 hài cốt liệt sĩ đã quy tập về các nghĩa trang liệt sĩ trên khắp các tỉnh thành; trong đó có khoảng 600.000 hài cốt liệt sĩ đã xác định rõ tên tuổi, quê quán; còn khoảng 300.000 hài cốt liệt sĩ dù đã được quy tập về các nghĩa trang nhưng vẫn chưa xác định được danh tính. Đặc biệt, vẫn còn khoảng 300.000 hài cốt liệt sĩ chưa thể tìm thấy. Đó là nỗi đau nhức nhối không chỉ của riêng các gia đình, người thân của liệt sĩ, mà còn là nỗi đau dai dẳng của cả cộng đồng xã hội Việt Nam. Ở khu vực miền Đông Nam Bộ cũng còn rất nhiều liệt sĩ chưa tìm được hài cốt và chưa “về được” với gia đình.

argaiv1072

Xuất phát từ tình hình đó, Trung tâm thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ (TT) được thành lập theo Quyết định 142/QĐ-HHTGĐLSVN, ngày 22/8/2012 của Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam. Sự ra đời của TT  thể hiện nguyện vọng được chung tay cùng cộng đồng xã hội trong công tác tôn vinh, tri ân liệt sĩ; góp phần giải quyết những tình cảm, mong mỏi bức xúc của các gia đình liệt sĩ chưa tìm được hài cốt người thân của họ hy sinh tại các chiến trường qua các thời kỳ. Sự ra đời của TT là cần thiết nhằm đáp ứng một phần mong đợi của gia đình liệt sĩ, các tổ chức chính trị-xã hội và mong mỏi của nhân dân.

Ông Trịnh Duy Sơn, phó Giám đốc thường trực khẳng định: TT được thành lập là do sáng kiến của các tướng lĩnh như: Trung tướng Nguyễn Thới Bưng, nguyên thứ trưởng Bộ Quốc phòng; trung tướng Lê Nam Phong, nguyên hiệu trưởng trường Sĩ quan Lục quân II; thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh, nguyên phó Tư lệnh chính trị Quân đoàn 4; nhà báo Đinh Phong, nguyên phó Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam và các tướng lĩnh, sĩ quan cao cấp đã từng là cán bộ chỉ huy tham gia các chiến dịch, các trận đánh ác liệt trên địa bàn miền Đông Nam Bộ; các cựu chỉ huy Thanh niên xung phong, Dân công hỏa tuyến trong cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc và trong chiến tranh bảo vệ biên giới tây nam của Tổ quốc.

Qua hơn 8 tháng hoạt động, TT đã thu thập được nhiều thông tin về địa danh có hài cốt liệt sĩ hiện đang yên nghỉ tại các địa phương. TT đã tổ chức hơn 50 lượt chuyến đi về các chiến trường trên khắp các địa phương thuộc địa bàn miền Đông Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ. Liên hệ với các cơ quan trong và ngoài quân đội, các Ban liên lạc truyền thống của các đơn vị lực lượng vũ trang, Thanh niên xung phong để tra cứu và tìm kiếm thông tin.

Ông Nguyễn Cứ, phó Giám đốc TT chia sẻ: Hầu hết các thành viên trong Ban giám đốc đều trên dưới 70 tuổi, có thành viên lúc nào cũng mang theo bịch thuốc để “uống dọc đường”. Nhưng họ “đi bằng cái tâm” và từ cái tâm đó chúng tôi đã thu được những kết quả đáng khích lệ, điển hình như: Đã tìm kiếm và khai quật được 26 bộ hài cốt liệt sĩ hy sinh tại Bình Giã tháng 12/1964; khai quật một hố chôn tập thể 164 liệt sĩ tại Tống Lê Chân, hy sinh tháng 8/1967.

Ông Cứ còn chưa hết xúc động về những ngày giữa tháng 5/2013 khi được người dân kể lại về sự hy sinh anh dũng của một liệt sĩ. Mặc dù đợt này đã “bốc” được hài cốt nhưng cho đến nay vẫn chưa xác định được liệt sĩ ấy tên gì! Số là, đầu tháng 12/1964, một tổ trinh sát vào bám địch và bị lộ; một chiến sĩ bị thương nặng, địch bắt được, chúng tra tấn dã man nhưng chiến sĩ này không hề khai báo. Lập tức chúng cột 2 chân vào phía sau xe Jep rồi kéo đi kéo lại xung quanh 2 xã Xuân Sơn, Bình Trung cho đến chết, sau đó hất xuống bờ ruộng bên vệ đường.

Một người dân (theo đạo thiên chúa) đã an táng liệt sĩ đó nhưng phải đặt một tên nói là cháu ruột vì sợ bị liên lụy. Khi sắp qua đời, ông đã dặn cho con trai nếu có dịp sẽ báo lại cho bộ đội giải phóng. Lần quy tập này, con ông đã báo cho chính quyền và đoàn quy tập. Nén xúc động, ông Nguyễn Cứ kể tiếp: Khi khai quật mộ liệt sĩ, ngoài hài cốt thì dưới mộ còn đôi dép cao su ở phần chân và một ít vải mủn ở ngang xương hông (có lẽ là quần lót). Đã làm công tác quy tập hài cốt liệt sĩ nhiều lần nhưng sao hình ảnh thân thể của người liệt sĩ lần này bị chà sát dưới mặt đường đầy máu me cứ ám ảnh ông suốt mấy ngày liền. Và mỗi lần như thế, cảm xúc trong ông lại trào dâng…

Bác sĩ Trần Kim Gia, phó Ban quy tập của TT, cũng là  thành viên Ban liên lạc truyền thống Sư  đoàn 9, Quân đoàn 4 chìa cho tôi xem số liệu do ông ghi chép, tổng hợp nhưng rồi ông đọc “một lèo” về số lần lên xuống làm việc tại Xuân Sơn, Châu Đức (Bà Rịa) từ tháng 01/2013 đến nay. Ông Trần Kim Gia cho biết về số ngày tìm kiếm, khai quật đánh vào “không khí” của lần thứ nhất do ông Nguyễn Văn Cao (Hai Cao) thượng tá, nguyên là trung đoàn trưởng Trung đoàn 5, Sư đoàn 5 Quân khu 7 hướng dẫn, nay đã gần  80 tuổi lại bị bệnh tai biến.

Ông Hai Cao cho biết ông là người chỉ huy việc chôn cất các liệt sĩ vì khi đó ông là trung đội trưởng lực lượng vũ trang của huyện Châu Đức. Vì thế ông khẳng định là ở lô này, vị trí này là chính xác. Nhưng lực lượng đào bới (cả mấy chục người) tìm kiếm trong 3 ngày liền mà không thấy gì. Công việc tìm kiếm phải tạm dừng lại vì cận tết.

Ngay sau tết, theo nguồn tin của người dân địa phương cho đoàn quy tập biết thì nơi chôn cất cách vị trí đã đào trước tết khoảng 1.500m. Từ thông tin trên cộng với sự có mặt của chứng nhân CCB Bùi Thế Ba (Ba Lèo) cùng đi với đoàn. Trong chiến dịch Bình Giã (12/1964) ông là xã đội trưởng xã Xuân Sơn.

Quả nhiên, lần khai quật thứ 2 này đã phát hiện thấy hàng mộ liệt sĩ (hàng cách hàng 1m, mộ cách mộ 60 cm). Khi lần lượt “bộc lộ” các phần mộ thì phát hiện các mảnh xương của bộ phận cơ thể người như hộp sọ, xương cánh tay, xương đùi, răng bịt vàng, một số kỷ vật và cả mảnh pháo, đầu đạn AR15... Kết quả qua hai ngày khai quật đã tìm thấy được 24 bộ hài cốt. Sau đó không lâu lần thứ 3 tìm kiếm thêm được 2 bộ hài cốt, nâng toàn bộ số hài cốt khai quật được trong tháng 5 này là 26 bộ.

Điều làm mọi người hứng khởi là đã có 25 liệt sĩ có danh tánh; chỉ có điều chưa “giáp mối” được tên họ của liệt sĩ vào bộ hài cốt nào. Được hỏi về những công việc tiếp theo, ông Trần Kim Gia cho biết: “chúng tôi đã lấy mỗi bộ hài cốt một mảnh xương hoặc một chiếc răng để sau này xin giám định ADN nhằm xác định họ tên của liệt sĩ”.

Đại tá Trần Nam Hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 1- Đoàn Bình Giã, Sư đoàn 9, là một trong những người trực tiếp chỉ huy chiến đấu tại Bình Giã tháng 12/1964 có mặt trong buổi lễ. Khi chuẩn bị làm lễ truy điệu tại nghĩa trang liệt sĩ tỉnh, ông đứng trầm ngâm trước 3 hàng quách phủ cờ như muốn nói điều gì mà không nói được thành lời, mắt đỏ hoe và ngấn lệ.

p1320808 sua

Đại tá Trần Nam Hùng đứng trước 3 hàng quách phủ cờ.

Rất tiếc ông Trần Văn Mãnh (Hai Văn), phó giam đốc TT, người chỉ huy cả 3 đợt khai quật, quy tập 26 hài cốt liệt sĩ lại không có mặt trong buổi lễ truy điệu hôm ấy vì bận công tác. Đã gần 80 tuổi nhưng ông thường lặn lội khắp nơi, kể cả nước bạn Cam Pu Chia trong hơn 10 năm qua để đi tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Kết quả là riêng ông đã quy tập được trên 700 hài cốt đồng đội đưa vào các Nghĩa trang liệt sĩ.  

Từ khi các thành viên Ban giám đốc TT tiếp nhận thông tin ban đầu cho đến khi “trả lại tên cho liệt sĩ” là một quá trình khá dài; đòi hỏi người thừa hành phải kiên trì, nhẫn nại và phải có “tấm lòng trong sáng”. Thật mến phục vì ở độ tuổi “thất thập cổ lai hy” mà các thành viên TT vẫn làm việc cần mẫn như những con ong thợ miệt mài. Họ hội tụ về đây vì cùng chung một “chữ tâm, một tấm lòng”.

Báo cựu chiến binh
Bài và ảnh:
VĨNH HUY