//
JA Teline III - шаблон joomla Книги

Tuesday, Oct 17th

Last updateMon, 09 Oct 2017 9am

You are here: Home GÓC VĂN NGHỆ ĐỜI NGƯỜI LÍNH Trung tướng Nguyễn Thới Bưng và Hội thề rừng Rong

Trung tướng Nguyễn Thới Bưng và Hội thề rừng Rong

Đúng 7 giờ sáng ngày mùng 7 Tết Nguyên Đán năm Nhâm Thìn - 2012, tôi và Nhà báo Đinh Phong tháp tùng theo xe anh Út Thới (cách gọi thân mật từ lâu của cán bộ chiến sĩ Sư đoàn 9 đối với Sư đoàn trưởng: Trung tướng- Tiến sĩ Nguyễn Thới Bưng, nguyên ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) cùng đi về xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh để dự cuộc họp mặt truyền thống kỷ niệm 66 năm ngày “Hội thề rừng Rong”. 

Đến khi đó tôi mới biết đã 66 năm rồi, những cuộc họp mặt như thế này được tổ chức đều đặn hằng năm vào dịp Tết Nguyên Đán, tuy hình thức và quy mô có khác nhau. Cuộc họp mặt năm nay do Huyện ủy, UBND huyện Trảng Bàng được Tỉnh ủy Tây Ninh ủy quyền đứng ra tổ chức. Tới dự buổi họp mặt có Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh -Nguyễn Thị Thu Thủy và phó chủ tịch - Nguyễn Thảo; Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Tây Ninh - Đại tá Nguyễn Thiện Toàn; đông đảo các đồng chí trong Thường vụ Huyện ủy, UBND Trảng Bàng và các đồng chí trong Đảng ủy, UBND, các Ban ngành đoàn thể xã An Tịnh cùng nhiều bà con nhân dân trong vùng.  

Tôi hết sức ngạc nhiên, thán phục xen lẫn với xúc động khi lần đầu tiên được tham dự cuộc họp mặt đúng nơi diễn ra sự kiện với sự có mặt của 03 nhân chứng lịch sử sự kiện ấy còn sống là các anh Út Thới, anh Lâm Quang Vinh và anh Tô Ri cùng thân nhân của nhiều chiến sĩ Hội thề rừng Rong về tham dự. Trong phút chóc bng như chợt tái hiện lại hình ảnh những ngày đầu nhân dân ta bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta lần thứ hai. 

Ngày ấy Nam bộ thay mặt cho nhân dân cả nước nổ phát súng đầu tiên vào quân Pháp. Thể hiện ý chí quyết tâm bảo vệ nền độc lập non trẻ của đất nước vừa giành được từ tay quân phiệt Nhật trong cuộc Tổng khởi nghĩa toàn quốc tháng 8 năm 1945 sau gần một thế kỷ dưới ách đô hộ của thực dân Pháp.  

Ngạc nhiên là vì không chỉ riêng mình tôi mà hình như hầu hết cán bộ chiến sĩ Sư đoàn 9 rất ít ai biết đến sự kiện có một không hai trong kháng chiến: Lập hội thề đánh Tây đến cùng ở rừng Rong của 27 nam nữ thanh niên Trảng Bàng. Trong số đó có anh Út Thới, người Sư đoàn trưởng mà chúng tôi rất khâm phục và kính trọng từ lâu, là một trong những người đề xướng ra hội thề này. 

Bất giác tôi hồi tưởng lại những năm tháng đánh Mỹ ác liệt trên chiến trường. Ở cương vị Tư lệnh Sư đoàn 9, anh Út Thới cùng tập thể Bộ Tư lệnh chỉ huy đơn vị chiến đấu ngang dọc khắp chiến trường miền Đông Nam Bộ. Liên tục lập nhiều chiến công vang dội để đến nỗi quân Mỹ ngụy hết sức kiêng dè mỗi khi buộc phải đối đầu với Sư đoàn 9. 

Tôi mơ màng hình dung lại đầu năm 1971, khi Mỹ ngụy mở cuộc hành quân “Lam Sơn 719” đánh ra đường 9 Nam Lào thì tại vùng đông bắc Cam Pu Chia, Mỹ ngụy cũng tung ra hàng chục chiến đoàn với trên ba vạn quân có xe tăng, pháo binh, không quân yểm trợ mở cuộc hành quân “Toàn thắng 1.71” do viên tướng ngụy Đỗ Cao Trí, Tư lệnh Quân đoàn 3 làm Tư lệnh hành quân. Mở đầu là bao vây tiến công Sư đoàn 9.

 Địch bao vây Sư đoàn 9 từ nhiều phía với quân số đông hơn và được trang bị vũ khí mạnh hơn ta gấp nhiều lần. Trong đó có một Trung đoàn hỗn hợp bộ binh cơ giới (chiến đoàn 333) là đơn vị rất mạnh, tập kết tại sân bay phía ngoài sở cao su Chúp. Đó là một mắt xích chủ yếu của cuộc hành quân.

Anh Út Thới bình tĩnh giao nhiệm vụ cho anh Trương Văn Đàng (phó Tư lệnh Sư đoàn) trực tiếp chỉ huy đơn vị vệ binh sẵn sàng đánh địch bảo vệ Chỉ huy sở để Anh cùng tập thể Bộ Tư lệnh rảnh tay vạch ra kế hoạch tác chiến. Kế hoạch phản công đó đã được thực hiện, Trung đoàn 2 tập kích đánh thiệt hại nặng chiến đoàn 333 của quân ngụy tại sân bay Chúp và sau đó tướng Đỗ Cao Trí tử nạn buộc địch hoang mang rút lui, kết thúc cuộc bao vây Sư đoàn 9.

Sau bao nhiêu năm xông pha trận mạc, hết đánh Pháp rồi đánh Mỹ ròng rã suốt ba mươi năm và trên mười năm quân đội ta chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, giúp bạn Cam Pu Chia thoát khỏi họa diệt chủng. Rồi cũng chính Anh, lúc nghỉ hưu ở cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; mái tóc xanh ngày nào nay đã điểm bạc, trở về thăm lại khu rừng ngày xưa từng cùng uống ly rượu thề quyết đánh Tây đến cùng. Lúc ấy Anh nảy ra ý định phải xây dựng nơi đây khu di tích Hội thề rừng Rong để ghi dấu sự kiện hào hùng của tuổi trẻ Trảng Bàng thời kỳ đầu mở màn cuộc kháng chiến trường kỳ suốt ba mươi năm của dân tộc. Việc làm đó có mục đích nhằm nhắc nhở, giáo dục cho các thế hệ mai sau.

Xuất phát từ ý tưởng đó, qua nhiều cuộc hội nghị, hội thảo, thông qua dự án xây dựng khu di tích.  Ngày15 tháng 6 năm 2001, Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh quyết định cho khởi công xây dựng khu di tích Hội thề rừng Rong tại xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. Và với quyết định số 51/2001/QĐBVHTT, ngày 27 tháng 12 năm 2001, Bộ Văn hóa Thông tin đã cấp bằng công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia cho Khu di tích có một không hai này.

Những bài phát biểu của các đại biểu tại buổi họp mặt chủ yếu tập trung phác họa lại sự kiện Hội thề rừng Rong. Nhưng ấn tượng nhất là khi anh Út Thới lên diễn đàn nhấn mạnh thêm những nét độc đáo của hội thề. Mặc dù nội dung khá tóm tắt nhưng cũng đủ để tôi hình dung lại hào khí cách mạng sục sôi và ý nghĩa thiêng liêng khi diễn ra hội thề vào đêm giao thừa Xuân Bính Tuất năm 1946.
                                                                                *
                                                                             *      *
Chuyện kể rằng những năm đầu thập kỷ bốn mươi của thế kỷ trước, nhân dân huyện Trảng Bàng và nói riêng xã An Tịnh chịu ảnh hưởng rất nhiều về tinh thần quật khởi của những người Cộng sản trong khởi nghĩa Nam Kỳ diễn ra ngày 23 tháng 11 năm 1940. Một trong những tâm điểm của phong trào là Hốc Môn Bà Điểm - Đức Hòa, hai địa phương gần kề với Trảng Bàng. Dấu ấn mạnh mẽ nhất là khí phách hiên ngang của những người Cộng sản tham gia khởi nghĩa thất bại, bị thực dân Pháp đưa ra xử bắn tại sân bóng đá thị trấn Trảng Bàng. Lúc ấy anh Út Thới mới tròn 15 tuổi vừa tốt nghiệp bậc tiểu học. Qua sự kiện bi hùng đó Anh càng nhận ra thêm nỗi đau thân phận của người dân mất nước.

Ngày 9 tháng 3 năm 1945 quân Nhật đảo chính Pháp giành độc quyền cai trị Đông Dương. Xứ ủy Nam Kỳ chủ trương hợp thức hóa công khai hình thức tổ chức thanh niên tiền phong để tập hợp lực lượng chuẩn bị tổng khởi nghĩa khi thời cơ đến. Tháng 7 năm 1945 anh Út Thới đã tập hợp thanh niên xã An Tịnh thành lập Thanh Niên Tiền Phong xã. Trong thời điểm này người anh ruột của Anh là thành viên trong Hội tề xã giữ cương vị Hương quản có khẩu súng ca líp một nòng, trao ngay cho Anh với lời dặn dò, thúc giục Anh ra đi kháng chiến. 

Chớp  thời cơ khi nước Nhật đầu hàng Đồng Minh, cuộc Cách Mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam nổ ra. Bắt đầu ngày 19 tháng 8, nhân dân thành phố Hà Nội tổng khởi nghĩa cướp chính quyền thắng lợi. Ngày 23 tháng 8, nhân dân Thừa Thiên Huế tổng khởi nghĩa cướp chính quyền, vua Bảo Đại thoái vị, trao ấn kiếm cho chính quyền cách mạng. Làn sóng tổng khởi nghĩa nhanh chóng lan vào đến Nam Bộ. Ngày 25 tháng 8, cùng với Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, nhân dân Trảng Bàng và Tây Ninh vùng lên cướp chính quyền. Anh Út Thới hăng hái đi trong đoàn người tham gia cuộc Tổng khởi nghĩa cướp chính quyền tại Trảng Bàng.

Cách Mạng Tháng Tám thành công. Ngày 02 tháng 9 năm 1945, tại quảng trường Ba Đình - Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố với thế giới rằng từ nay nước Việt Nam dân chủ cộng hòa trở thành một nước tự do và độc lập.

Nhưng nhân dân Nam Bộ hưởng độc lập chưa đầy một tháng thì ngày 23 tháng 9 năm 1945, núp sau lưng quân Anh - Ấn vào giải giáp quân đội Nhật thua trận, thực dân Pháp đưa quân vào đánh chiếm Sài Gòn với dã tâm đặt lại ách thống trị nước ta một lần nữa.

Đáp lời kêu gọi đánh Pháp của Ủy ban kháng chiến hành chánh Nam bộ, nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định nhất tề đứng lên chiến đấu bảo vệ nền độc lập của nước nhà vừa giành được. Tức thì ngày 25 tháng 9 năm 1945, thanh niên Trảng Bàng với vũ khí thô sơ, trong đó có anh Út Thới là một trong những thanh niên nòng cốt lập phòng tuyến mặt trận Suối Sâu, trở thành chiến lũy địa đầu của tỉnh Tây Ninh.

Sáng ngày 08 tháng 11 năm 1945, hằng trăm xe cơ giới có cả xe tăng và xe bọc thép do quân Nhật dựa thế Đồng Minh dẫn đầu đoàn quân tiến lên đánh chiếm Tây Ninh. Vừa vào địa phận Trảng Bàng liền vấp phải sự kháng cự quyết liệt của mặt trận Suối Sâu. Lần đầu tiên người thanh niên An Tịnh - anh Út Thới nổ liền 5 phát đạn súng ca líp vào đội hình quân Pháp. Tiếng súng đó như là một hiệu lệnh chống thực dân Pháp xâm lược lần thứ hai của nhân dân Tây Ninh.

Nhưng do thế và lực của quân Pháp rất mạnh, còn ta thì trang bị thô sơ. Quân Pháp chiếm đóng thị trấn Trảng Bàng, dựng lại bộ máy tay sai từ các chủ đồn điền phản động. Sau đó ra sức ruồng bố, đốt nhà, bắn giết người dân vô tội. Lực lượng võ trang An Tịnh phải tạm rút lui về rừng Rong xây dựng căn cứ du kích. Cùng các đồng chí mặt trận Trâm Vàng, mặt trận Cầu Quan thành lập đơn vị võ trang chiến đấu lấy tên là “Đội tự vệ chiến đấu huyện Trảng Bàng”.  

Được nhân dân đùm bọc nuôi dưỡng, Đội võ trang tiến hành nhiều hình thức hoạt động nhằm uy hiếp tinh thần địch và tạo niềm tin cho nhân dân như: Tổ chức trừ gian, giải tán Hội tề tay sai bù nhìn và kết hợp tuyên truyền vận động cách mạng trên cả 7 xã trong huyện Trảng Bàng. Quá trình đó bằng nhiều cách,  Đội đã tự trang bị được 17 súng, có 2 tiểu liên và nhiều lựu đạn.

Ngay sau đó để chuẩn bị tinh thần kháng chiến lâu dài, đúng đêm giao thừa năm Bính Tuất (rạng sáng ngày 02 tháng 02 năm 1946) trước sự chứng kiến của hằng trăm bà con xã An Tịnh, 27 nam nữ thanh niên Trảng Bàng đứng dưới cờ đỏ sao vàng, cùng dõng dạc thề quyết tử trước bàn thờ Tổ quốc. Năm lời thề đó là:

1. Độc lập hay là chết.
2. Chết tự do hơn sống nô lệ.
3. Dù đầu râu tóc bạc vẫn còn chiến đấu.
4. Dù phải hy sinh đời cha thì con cháu tiếp tục chiến đấu.
5. Ai phản bội đầu hàng phải bị xử tử.

Khi hội thề kết thúc, nhân dân lưu luyến tiễn 19 chàng dũng sĩ rừng Rong lên đường hợp quân cùng với chi đội 12 trong đội hình của đại đội 3. Số anh chị còn lại chia nhau về các địa phương lãnh đạo phong trào, xây dựng phát triển lực lượng võ trang, giải giáp một số tổ chức phản động. Chỉ hai năm chiến đấu -1946 và 1947, trong số 19 dũng sĩ hội thề rừng Rong về chi đội 12 đã có 12 đồng chí anh dũng ngã xuống trên đất mẹ quê hương Trảng Bàng anh hùng. Trong số 27 người dự hội thề thời đó nay chỉ còn sống 04 người tuổi đã ngoài tám mươi. Đó là 03 anh dự họp mặt hôm nay và chị Trần Thị Đường vắng mặt không rõ lý do.

Kể từ ngày lập hội thề ấy đến nay, những dũng sĩ rừng Rong đã bền bỉ đi suốt chặng đường trong cuộc kháng chiến trường kỳ gian khổ của dân tộc ta cho đến ngày toàn thắng. Đã có 18 đồng chí hy sinh được công nhận Liệt sĩ, 08 đồng chí được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và 02 đồng chí là Ủy viên Trung ương Đảng, được phong quân hàm Trung tướng.

Lặng lẽ nhìn thủ trưởng của Sư đoàn 9 hai lần anh hùng người gầy, cao cao, da hơi xanh do hậu quả bệnh tật, đứng khoan thai diễn giải cho thế hệ hôm nay của Trảng Bàng - cũng hai lần anh hùng nghe lại chuyện hội thề rừng Rong năm xưa. Tận cõi sâu của lòng tôi bỗng dâng lên niềm kính mến khôn tả. Bóng dáng Anh đứng uy nghiêm trong thế đứng của một vị anh hùng. Quả thật là trong lòng chúng tôi từ lâu Anh đã là một Anh hùng. 

 NGUYỄN CỨ
Lược ghi theo lời kể của anh Út Thới