//
JA Teline III - шаблон joomla Книги

Tuesday, Oct 17th

Last updateMon, 09 Oct 2017 9am

You are here: Home GÓC VĂN NGHỆ LÍNH KỂ CHUYỆN Diễn biến chiến đấu trận đánh Mỹ ở Bàu Bàng

Diễn biến chiến đấu trận đánh Mỹ ở Bàu Bàng

Năm 1965, sau thắng lợi của hai chiến dịch Bình Giã và Đồng Xoài cùng với chiến thắng giòn giã trên khắp các chiến trường miền Nam; nguy cơ chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ sắp bị phá sản hoàn toàn. Để cứu vãn chế độ bù nhìn tay sai Sài Gòn tránh khỏi sụp đổ, tháng 7.1965 lưởng viện Quốc hội Hoa Kỳ chính thức thông qua kế hoạch chiến tranh của Tổng thống Mỹ - Giôn Xơn, ồ ạt đưa quân chiến đấu Mỹ vào miền Nam tiến hành cuộc chiến tranh cục bộ. Thực hiện mục tiêu “Tìm diệt – Bình định – Đánh gảy xương sống Việt Cộng”; chủ yếu là các đơn vị chủ lực và cơ quan lãnh đạo, chỉ huy cuộc cách mạng ở miền Nam; quyết giành lại thế chủ động trên chiến trường.  

Ngày 08.5.1965, Tiểu đoàn lính thủy đánh bộ Mỹ đầu tiên đổ bộ lên bãi biển Đà Nẵng; tiếp theo sau là những Lữ đoàn, Sư đoàn thuộc loại tinh nhuệ, thiện chiến nhất của quân lực Hoa Kỳ; được trang bị vũ khí hiện đại nhất thế giới với hàng ngàn máy bay, tàu chiến, xe tăng, pháo hạng nặng. Lần đầu tiên sau hơn hai trăm thành lập Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ, quân đội Mỹ huy động một lực lượng quân sự lớn nhất, tinh nhuệ nhất, trang bị hiện đại nhất vào cuộc chiến tranh xâm lược một nước nhỏ ở cách xa nước Mỹ hàng vạn dặm. Xin điểm mặt một vài đơn vị sừng sõ của Mỹ có mặt tại miền Đông Nam Bộ lúc bấy giờ:

* Sư đoàn 1 bộ binh, mệnh danh “Anh cả đỏ”. Mỹ khoe khoang là trong lịch sử của Sư đoàn không có từ chiến bại; chiến tích lừng lẫy là tham gia 02 cuộc chiến tranh thế giới. Sư đoàn được thành lập năm 1917; quân số hiện có 17.530 người; biên chế thành 03 Lữ đoàn, 05 Tiểu đoàn pháo 105, 155 mm (90 khẩu) 01 Tiểu đoàn tăng - thiết giáp (130 chiếc) 01 Tiểu đoàn và 02 Đại đội không quân cơ động đường không (trên 60 trực thăng và máy bay vận tải).

* Sư đoàn 25 bộ binh cơ giới, biệt danh “Tia chớp nhiệt đới” thành lập năm 1941; đã tham gia chiến tranh thế giới lần thứ 02 khu vực Đông Nam Á và cuộc chiến tranh Triều Tiên. Là một đơn vị cơ động mạnh, biên chế thành 12 Tiểu đoàn bộ binh cơ giới, 06 Tiểu đoàn pháo 105, 155 mm, 03 Tiểu đoàn tăng- thiết giáp, 01 Tiểu đoàn không quân,  quân số 17.666 người.

Về ta, trước trận đánh Bàu Bàng hơn 02 tháng - ngày 02.9.1965, Bộ chỉ huy Miền quyết định thành lập hai Sư đoàn chủ lực đầu tiên ở miền Nam; đó là Sư đoàn 5 và Sư đoàn 9. Tiền thân Sư đoàn 9 có hai Trung đoàn bộ binh, hoạt động tác chiến tại chiến trường miền Đông Nam Bộ, trực thuộc Bộ chỉ huy Miền. Đó là: Trung đoàn 1 (Q761) thành lập năm 1962 tại Tây Ninh. Trung đoàn 2 (Q762) thành lập cuối năm 1961 tại Xuân Mai – Hà Đông miền Bắc, gồm cán bộ chiến sĩ bộ đội miền Nam tập kết ra Bắc, trở về miền Nam chiến đấu. Cuối năm 1964 Trung đoàn 3 từ đồng bằng châu thổ sông Cửu Long được Bộ chỉ huy Miền điều lên miền Đông Nam bộ để thành lập Sư đoàn 9.

 Về động thái của địch: Thực hiện chiến lược “Tìm diệt”, ngày 12.7.1965, Sư đoàn 1 bộ binh Mỹ về chốt giữ khu vực Lai Khê - Bến Cát. Kết hợp với Trung đoàn thiết giáp, Lữ đoàn 173 kỵ binh không vận và Sư đoàn 5 ngụy, tổ chức nhiều đợt càn quét dọc hai bên quốc lộ 13 để bảo vệ căn cứ của chúng và thăm dò lực lượng ta. Ngay sau khi chúng đặt chân đến Lai Khê, đồng chí Lê Chiến Thắng, cán bộ trinh sát của Trung đoàn 2 đã dũng cảm  dùng mìn định hướng ĐH 10 tấn công tiêu diệt 01 trung đội Mỹ. Lữ đoàn 173 kỵ binh không vận bị Tiểu đoàn 3 Trung đoàn 1 Sư đoàn 9 chặn đánh tại Đất Cuốc.

Sáng ngày 11.11.1965, Lữ đoàn 3 thuộc Sư đoàn 1 bộ binh Mỹ cùng 02 chi đoàn thiết giáp, được hỏa lực của không quân, pháo binh yểm trợ tổ chức hành quân càn quét lên hướng Chơn Thành. Cho đến 16 giờ cùng ngày chúng dừng lại ở khu vực Bàu Bàng và Đồng Sổ. Ở thời điểm này địch tập trung quân số trên hai ngàn năm trăm tên; có nhiều xe tăng - thiết giáp và hỏa lực mạnh, khả năng chi viện ứng cứu rất lớn. Không có công sự kiên cố nhưng địch lại ỉ lại vào xe tăng - thiết giáp; chủ quan nên canh phòng thiếu cẩn mật; lại cụm ở trảng trống, xung quanh là rừng cây rậm rạp, ta dễ tiếp cận. 

Về nhiệm vụ của ta: Ngày 11.11.1965, cấp trên ra mệnh lệnh cho Sư đoàn 9 hiệp đồng chặt chẽ với Tiểu đoàn Phú Lợi của tỉnh Bình Dương và dân quân du kích xã Lai Uyên nắm chắc địch, tấn công tiêu diệt Sở chỉ huy Lữ đoàn 3 bộ binh, Tiểu đoàn tăng - thiết giáp và đại đội pháo 105 ly tại khu vực Bàu Bàng trong đêm 11 rạng ngày 12.11.1965; vây ép địch ở Đồng Sổ, sẵn sàng đánh quân địch ứng cứu bằng đường bộ hoặc đổ bộ đường không.

Lực lượng của Sư đoàn 9 được sử dụng trong trận đánh có Trung đoàn 2, được tăng cường Tiểu đoàn 1 của Trung đoàn 1 và 02 đại đội của tiểu đoàn 8 thuộc Trung đoàn 3. Phần lớn các đơn vị hỏa lực của Sư đoàn đều tập trung cho trận đánh. Trung đoàn 3 sử dụng Tiểu đoàn 9 chặn địch từ Đồng Sổ lên và Tiểu đoàn 7 dự bị.

Diễn biến của trận đánh: Trinh sát kỷ thuật và trinh sát mặt đất phát hiện ngày 11.11.1965, Lữ đoàn 3 bộ binh thuộc Sư đoàn 1 "anh cả đỏ" của Mỹ , có xe tăng - thiết giáp và pháo binh xuất phát từ căn cứ Lai Khê, theo quốc lộ 13 hành quân về hướng Chơn Thành. Sư đoàn liền ra lệnh cho Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 1 từ Đất Cuốc tỉnh Biên Hòa hành quân cấp tốc vượt trên 20 cây số trở về Bến Cát tỉnh Bình Dương tăng cường cho Trung đoàn 2 chuẩn bị tập kích quân Mỹ trên quốc lộ 13.

Nghe trinh sát báo cáo đến chiều quân Mỹ cụm lại ở bắc ấp chiến lược Bàu Bàng và một cụm khác từ nam Bàu Bàng đến bắc Đồng Sổ; đồng chí Hoàng Cầm - Tư lệnh Sư đoàn 9 triệu tập ngay cán bộ chỉ huy các đơn vị để nghe quán triệt quyết tâm của Sư đoàn và triển khai phương án tác chiến. Sư đoàn sử dụng Trung đoàn bộ binh 2 và tăng cường thêm Tiểu đoàn 1 của Trung đoàn 1 cùng toàn bộ pháo binh Sư đoàn và pháo cấp trên tăng cường, lấy Tiểu đoàn 1 làm mũi đột phá chủ yếu.

Sư đoàn trưởng triển khai hai phương án tác chiến:  phương án 01 là tập kích tiêu diệt cụm quân Mỹ ở bắc Bàu Bàng ngay trong đêm 11 rạng ngày 12 và phương án 02 là đánh cụm quân Mỹ ở nam Bàu Bàng - cống Đồng Sổ, chuẩn bị tình huống đánh cả ban ngày. Lúc này số tay súng của Tiểu đoàn 1 được tăng cường trên dưới 400 quân. Hỏa lực trang bị 08 khẩu súng phun lửa, 02 khẩu ĐKZ 57 ly, 02 khẩu súng cối 81 ly, 02 khẩu súng cối 60 ly và 02 đại liên.

Sư đoàn hạ quyết tâm nổ súng vào giờ “G” đúng 24 giờ,  Trung đoàn 2 tăng cường Tiểu đoàn 1 nhanh chóng tiêu diệt cụm quân Mỹ ở sân bóng, bắc ấp chiến lược Bàu Bàng trước khi trời sáng. Vừa nhận nhiệm vụ xong thời gian còn lại quá ít, phải hành quân bôn tập. Lợi dụng ánh trăng dùng que vẽ trên mặt đường để giao nhiệm vụ và hạ quyết tâm chiến đấu cho các đơn vị. Nhưng khi đơn vị tiếp cận vào mục tiêu thì không có địch (sau mới biết trước đó địch đã di chuyển xuống nam Bàu Bàng)

Ban chỉ huy Tiểu đoàn 1 trao đổi quyết tâm quay đội hình chuyển về hướng nam tìm địch để đánh theo phương án hai. Lúc này các đơn vị của Trung đoàn 2 vì không tìm thấy địch nên đã lui về vị trí tập kết. Tiểu đoàn 1 cũng không liên lạc được Ban chỉ huy Trung đoàn 2 để xin ý kiến vì các đồng chí thông tin rải dây không theo kịp Tiểu đoàn. 

Khi Tiểu đoàn 1 đến khu vực nam Bàu Bàng, bắc Đồng Sổ phát hiện ra địch thì cũng đã hơn 04 giờ sáng ngày 12. Đơn vị nhanh chóng triển khai đội hình chiến đấu thành 02 mũi chuẩn bị đột phá, để 01 đại đội làm thê đội dự bị. Các mũi điều toàn bộ súng phun lửa và ĐKZ 57 ly tiếp cận sát đội hình địch, động viên tinh thần các tổ đánh bọc phá, cho cột lựu đạn thành từng chùm để sẵn sàng đánh xe tăng (vì trong thời điểm này đơn vị chưa được trang bị súng chống tăng B40 và B41)

Cùng lúc đó thông tin cũng rải dây kịp đến, Tiểu đoàn 1 báo cáo ngay về Ban chỉ huy Trung đoàn 2 xin cho Tiểu đoàn 1 nổ súng trước 05 giờ sáng. Đồng chí Nguyễn Văn Quảng, chính ủy Trung đoàn thông báo các Tiểu đoàn của Trung đoàn 2 đã lui về vị trí tập kết, hiện giờ Trung đoàn chưa liên lạc được với đơn vị nào.

Tiểu đoàn 1 báo cáo trời sắp sáng, Tiểu đoàn 1 không nổ súng thì đơn vị sẽ rơi vào tình huống rất khó khăn. Sau khi hội ý chớp nhoáng, Ban chỉ huy Trung đoàn lệnh cho Tiểu đoàn 1 nổ súng tấn công địch và khẳng định là các đơn vị của Trung đoàn 2 có truyền thống hiệp đồng theo tiếng súng nên động viên hãy yên tâm, các đơn vị sẽ đến ngay sau khi Tiểu đoàn 1 nổ súng.  

Đúng 05 giờ ngày 12-11, Trung đoàn ra lệnh cho Tiểu đoàn 1 nổ súng, pháo của ta bắn chính xác trận địa địch. Ngay loạt đạn đầu đã bắn cháy một số xe tăng địch ở tiền duyên, chớp thời cơ các mũi đột phá của ta đánh chiếm tuyến ngoài. Quân Mỹ phản kích rất quyết liệt, có trường hợp chúng dùng xe tăng chạy đâm thẳng vào đội hình ta. Anh em mình chiến đấu rất dũng cảm, áp thật sát địch dùng cả bọc phá, lựu đạn diệt từng chiếc xe tăng Mỹ. 

Nhưng hỏa lực của quân Mỹ quá mạnh và phản kích điên cuồng, cả hai mũi đột phá của ta đều chịu nhiều thương vong. Thê đội dự bị được tung vào chiến đấu nhưng hỏa lực của Mỹ ngăn chặn quyết liệt, chiến trận càng giằng co vô cùng ác liệt. Giữa lúc ấy thì Tiểu đoàn 5 và Tiểu đoàn 6 của Trung đoàn 2 đã vận động kịp thời đến trận địa từ hai hướng nổ súng tấn công mãnh liệt vào đội hình quân Mỹ tạo thành thế bao vây chia cắt địch.

Chớp thời cơ đó, lúc 08 giờ tiểu đoàn trưởng Trần Nam Hùng lệnh cho trung đội bộ binh của Tiểu đoàn 1 do đồng chí Lê Thêm chỉ huy nhanh chóng thọc sâu thẳng vào chỉ huy sở Lữ đoàn và trận địa pháo của Mỹ. Bị đánh trúng Sở chỉ huy, thông tin mất liên lạc nên quân Mỹ hoang mang bỏ chạy tán loạn. Tiểu đoàn 1 nhanh chóng đánh chiếm Sở chỉ huy và trận địa pháo của địch. Quân ta thừa thắng xông lên tiêu diệt từ bộ phận này đến bộ phận khác. Đến 11 giờ trưa quân ta làm chủ hoàn toàn trận địa. Pháo từ căn cứ Mỹ ở Lai Khê và máy bay đến thả bom hủy diệt trận địa rất dã man, tàn khốc. Sư đoàn ra lệnh cho các đơn vị thu quân, nhanh chóng rời trận địa.

Tổng kết kết quả trận Bàu Bàng, quân Mỹ có 02 tiểu đoàn bộ binh, 02 chi đoàn xe tăng - thiết giáp, 01 đại đội pháo binh  và toàn bộ Ban chỉ huy Lữ đoàn 3 Sư đoàn 1 bộ binh “anh cả đỏ” bị ta tiêu diệt. Trên hai ngàn lính Mỹ bị loại khỏi vòng chiến đấu,  39 xe tăng và 08 khẩu pháo hạng nặng bị bắn cháy hoặc phá hủy. Bên ta có 109 cán bộ chiến sĩ hy sinh và trên 200 đồng chí bị thương. Riêng 24 cán bộ chiến sĩ của mũi thọc sâu do đồng chí Lê Thêm chỉ huy không còn ai trở về với đồng đội.

Tóm lại, trận tập kích tiêu diệt cụm quân Mỹ tại Bàu Bàng của Sư đoàn 9 bộ binh ngày 12.11.1965 là trận đánh then chốt, mở màng cho chiến dịch mùa khô năm 1965-1966 của quân dân ta; trong đó bao gồm các trận đánh điển hình là Bàu Bàng, Dầu Tiếng, Plây Me, Đà Nẵng v.v …Trở lại chiến thắng Bàu Bàng xin nêu lên một vài kết luận:

Về địch: Sư đoàn số 1 bộ binh của Mỹ, mệnh danh là Sư đoàn anh cả đỏ, một đơn vị chưa hề thua trận nhưng đã bị thua đậm, bị tổn thất nặng nề ngay trong trận đầu ra quân tại chiến trường miền Nam Việt Nam. Ý chí chiến đấu của sĩ quan, binh lính Mỹ bắt đầu sa sút. Chiến lược tìm diệt, ý đồ đánh gảy xương sống Việt Cộng bước đầu thất bại; sau chuyển dần sang thế co cụm, phòng ngự từ xa. Âm mưu bình định miền Nam trong 18 tháng xem như đã bị phá sản hoàn toàn.

Về ta: Đây là trận đánh đầu tiên với đội hình cấp Sư đoàn phối hợp với quân và dân địa phương. Chứng tỏ lực lượng vũ trang của ta đã phát triển lớn mạnh; đủ sức đối đầu với quân viễn chinh Mỹ trong cuộc chiến tranh cục bộ. Từ thực tiễn chiến đấu trên chiến trường quân đội ta sản sinh ra cách đánh độc đáo nhất thế giới đương đại là "Nắm thắt lưng địch mà đánh". Sau chiến thắng này ta đã tháo gỡ được những trăn trở của toàn quân về phương án tác chiến với quân đội Mỹ.

Với trận Bàu Bàng ta đã đánh thẳng, đánh trúng vào lực lượng mạnh nhất của quân đội Mỹ và lần đầu tiên chúng bị ta tiêu diệt đến Lữ đoàn của chúng. Quân dân ta khắp chiến trường miền Nam củng cố thêm niềm tin vững chắc là ta nhất định sẽ đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Tạo được phong trào thi đua giết giặc lập công; tìm Mỹ mà đánh, tìm ngụy mà diệt. Đây thực sự là câu trả lời đanh thép của nhân dân Việt Nam đối với bọn đế quốc xâm lược và bù nhìn tay sai bán nước.

                                                                           NGUYỄN CỨ  
Sưu tầm và biên soạn