//
JA Teline III - шаблон joomla Книги

Tuesday, Oct 17th

Last updateMon, 09 Oct 2017 9am

You are here: Home LỊCH SỬ VÀ TƯ LIỆU TƯ LIỆU TRUYỀN THỐNG Đất thép Củ Chi là chiến trường thực tập của Trung đoàn 1

Đất thép Củ Chi là chiến trường thực tập của Trung đoàn 1

Đầu năm 1964, huyện Củ Chi đã có vùng giải phóng rộng lớn. Cả địa bàn huyện địch chỉ còn hai đồn bót là đồn An Nhơn Tây và Phú Hòa Đông. Nhưng hai đồn này bị du kích bao vây nên lính không dám ra khỏi đồn. Địch muốn tiếp tế phải mở cuộc hành quân cấp chiến đoàn (02 tiểu đoàn có cơ giới). Nhưng hầu hết các cuộc hành quân này ta đều biết trước. 

Lúc này các cơ quan Đảng, Chánh trị, Quân sự cấp thành phố đều đóng rải rác ở vùng giải phóng Củ Chi. Lực lượng vũ trang của khu Sài Gòn - Gia Định cỡ tiểu đoàn có hai đơn vị với phiên hiệu là Quyết thắng 1, Quyết thắng 2 cũng đóng quân trong nhà dân. Tình hình đó cho phép Quân giải phóng hoạt động ở Củ Chi với lực lượng lớn hơn.

Do đó vào tháng 5-1964, Bộ Chỉ huy Miền giao nhiệm vụ cho Trung đoàn 1 chủ lực miền chuyển xuống hoạt động ở Trảng Bàng (Tây Ninh) và Củ Chi (Gia Định) để góp phần mở rộng vùng giải phóng và thực tập đánh tập trung cấp Trung đoàn. Đây là bước chuẩn bị tham gia chiến dịch cấp Sư đoàn trên chiến trường đồng bằng; thực hiện đánh gãy xương sống Ngụy quân (quân tổng trù bị bao gồm lính nhảy dù, thủy quân lục chiến lúc này có 07 tiểu đoàn).

Thi hành mệnh lệnh cấp trên, cuối tháng 5-1964, cả 03 Tiểu đoàn bộ binh và các Đại đội trợ chiến của Trung đoàn 1 đã có mặt ở Trảng Bàng và tập trung hết ở Củ Chi với mật danh là Quyết thắng 3; quân số trên một ngàn cán bộ chiến sĩ, đóng hết trong nhà dân. Theo kế hoạch dự kiến, Trung đoàn sẽ đánh từ 04 đến 05 trận tập trung cấp Trung đoàn trên 02 địa bàn này và thực tế các trận đánh đã diễn ra như sau:

* Trận thứ nhất diễn ra ở xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng. Trận này không thành công do bị lộ trận địa nên địch không dám hành quân bằng bộ binh. 

* Trận thứ hai diễn ra ngày 20-7-1964 ở Củ Chi. Toàn Trung đoàn phục kích chặn đánh một chiến đoàn địch gồm 01 chi đoàn thiết giáp M113 và 01 tiểu đoàn bộ binh hành quân vào An Nhơn Tây để tiếp tế và giải vây cho đồn đang bị du kích và bộ đội địa phương bao vây chặt.

Trận này Trung đoàn thực hiện được việc bám trụ đánh địch suốt ngày, bắn cháy 05 xe thiết giáp M113, bắn rơi 01 máy bay, đánh lui 05 đợt xung phong của xe thiết giáp và bộ binh địch; tiêu hao nặng tiểu đoàn bộ binh và bẻ gãy cuộc hành quân. Địch phải rút lui bỏ lại 01 xe M113 và đồn An Nhơn Tây quá hoảng sợ nên rút chạy, xã An Nhơn Tây được hoàn toàn giải phóng, căn cứ địa Củ Chi càng mở rộng.

  * Trận thứ ba diễn ra tháng 9-1964 được tin một tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 9, Sư đoàn 5 Ngụy hành quân vào Phú Hòa Đông (Củ Chi). Địch đi vào trận địa ta đúng kế hoạch. Ngay loạt súng đầu tiên ta tiêu diệt nhiều địch. Bị đánh bất ngờ địch rối loạn hàng ngũ, các đơn vị đi sau của địch vội vàng tháo chạy. Trận này ta chỉ tiêu hao nặng tiểu đoàn địch vì đơn vị khóa đuôi không xuất kích kịp thời do tiểu đoàn trưởng do dự, quyết tâm không cao nên bỏ lỡ cơ hội diệt gọn tiểu đoàn địch.

* Trận thứ tư diễn ra tháng 10-1964, một tiểu đoàn lính dù hành quân càn quét Phú Hòa Đông. Toàn Trung đoàn triển khai đội hình chặn đánh trên đường chúng rút về tại sở cao su già Bến Mương. Địch đi đúng vào trận địa ta, anh em nổ súng bên sườn đội hình của địch và xung phong ngay, vừa bắn vừa la hét.

Bọn nhảy dù là lính thiện chiến của địch, gặp tình huống này chúng liền bám vào gốc cao su già đánh trả. Bộ đội ta xung phong thoát khỏi các gốc cao su che chắn nên bị địch sát thương lớn. Kết thúc trận đánh chẳng những không tiêu diệt được địch mà ta phải khiêng về 63 võng thương binh, tử sĩ. Kiểm điểm trận đánh ta rút ra bài học lớn là khi đánh địch trong sở cao su phải biết lợi dụng các cây cao su làm vật che đỡ để giữ mình mà diệt địch.

Sau trận đánh này Trung đoàn được lệnh chuẩn bị tham gia chiến dịch lớn (chiến dịch Bình Giã). Anh Nguyễn Thế Truyện (Năm Truyện), trung đoàn trưởng đề nghị đánh đồn Phú Hòa Đông trước khi đi chiến dịch nhưng tập thể Đảng ủy không nhất trí với đề nghị này mà tập trung chấn chỉnh ngay tổ chức các đơn vị để tham gia chiến dịch cho có kết quả tốt. Anh Năm Truyện phải phục tùng tập thể nhưng không vui lắm.

Anh Năm Truyện là một trung đoàn trưởng có quyết tâm đánh giặc rất cao. Câu nói của anh: “Cấp trên giao cho mình trung đoàn thì mình phải đánh cấp trung đoàn”. Câu nói đó đã được Đảng ủy Trung đoàn nhất trí đưa vào thành nghị quyết xây dựng trung đoàn.

Nói đến một năm chiến đấu ở Củ Chi không thể nào quên sự đùm bọc, nuôi dưỡng, che chở, động viên của người dân Củ Chi. Toàn đội hình trung đoàn đến Củ Chi nhưng ngụy trang với phiên hiệu là Quyết thắng 3 (một tiểu đoàn của khu Sài Gòn - Gia Định). Vậy mà suốt thời gian chiến đấu ở Củ Chi bộ đội đóng quân ở nhà dân, cán bộ có khi uống cà phê, ăn hủ tíu, bánh bao các quán trong vùng. Thậm chí có xe bán cà rem từ chợ Củ Chi vào bán mà địch vẫn không biết ở đây có một trung đoàn quân chủ lực miền. Chỉ biết có đơn vị Quyết thắng 3.

Củ Chi đất thép thành đồng từ trong trái tim của mỗi người dân Củ Chi. Lúc đó người ta mệnh danh Củ Chi là Sài Gòn vì muốn mua thứ gì cần thiết cho kháng chiến đều có. Nhưng Củ Chi vẫn là căn cứ vững chắc của cách mạng từ trong lòng của người dân.

Như vậy trong gần một năm hoạt động ở Trảng Bàng, Củ Chi; Trung đoàn đã đánh tập trung cấp trung đoàn 04 trận. Kết quả nổi lên là giải phóng An Nhơn Tây, mở rộng vùng giải phóng Củ Chi, tiêu hao một số đơn vị cấp tiểu đoàn và chi đoàn thiết giáp M113 của địch. Buộc chúng phải tháo chạy và không dám tự do xông xáo lùng xục như trước. Đặc biệt là chúng bỏ lại một xác xe thiết giáp M113 để du kích làm thao trường tập bắn xe.

Trung đoàn rút ra được nhiều kinh nghiệm trước khi dự chiến dịch Bình Giã mà kinh nghiệm nổi bật là xây dựng cho các đơn vị có quyết tâm cao, hiệp đồng chặt chẽ, đồng lòng xông lên diệt giặc, không sọc dưa bỏ bạn đối địch một mình. Riêng bài học trận đánh đơn vị lính dù trong sở cao su già phải dựa vào gốc cao su để tấn công là bài học nhớ đời mà mỗi chiến sĩ của Trung đoàn đã tự rút ra trước nhất.  

Nhờ vậy trong chiến dịch Bình Giã anh em đã dựa vào gốc cao su để tấn công tiêu diệt Tiểu đoàn 4 thủy quân lục chiến Ngụy trong sở cao su Xuân Sơn, huyện Châu Đức. Đến chiến dịch Phước Long – Đồng Xoài (tháng 6-1965), Tiểu đoàn 7 dù thiện chiến của quân Ngụy lại bị diệt sạch trong sở cao su Thuận Lợi. Thế là bọn chúng đã trả món nợ máu gây ra cho Trung đoàn 1 tại Củ Chi.

Trong thời gian chiến đấu ở Củ Chi đồng bằng trống trải, lại gần Sài Gòn, gần sân bay Tân Sơn Nhất. Phi pháo của địch có thể can thiệp nhanh làm cho ta khó đánh tiêu diệt, làm chủ trận địa. Nếu kéo dài thời gian sẽ khó thu dọn chiến trường, giải quyết thương binh tử sĩ.

Một vấn đề đặt ra là làm sao loại phi pháo địch ra khỏi vòng chiến đấu (cách nói của chiến sĩ) vì cái mạnh tuyệt đối của địch là hỏa lực. Về hỏa lực Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam, nhà sử học Mỹ Gabgriel Kolko có viết trong cuốn sách nhan đề Giải phẫu cuộc chiến tranh là:“Nếu trong chiến tranh Triều Tiên mỗi người lính (Mỹ) dùng số lượng đạn dược bằng 8 lần trong chiến tranh thế giới lần thứ 2 năm 1941 - 1945 thì trong chiến tranh Việt Nam, con số đó là 26 lần. Việc sử dụng hỏa lực chưa từng có là hoang phí thay cho con người là đặc điểm nổi bật trong chiến thuật quân sự của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam”.

Nhà sử học Mỹ Kolko đã viết đúng. Chúng ta là những người đã đối đầu với quân Mỹ trên chiến trường nên đã từng thấy sức mạnh và cách sử dụng hỏa lực của Mỹ. Quân đội Sài Gòn do Mỹ tổ chức, trang bị, huấn luyện và làm cố vấn nên cách đánh của chúng là cách đánh của Mỹ: Sử dụng hỏa lực tối đa, tránh đánh xáp gần với quân giải phóng.

Trong trận đánh suốt ngày 20-7-1964 ở đường 7 Củ Chi, cách đánh của quân Ngụy giống y như chiến thuật của Mỹ. Khi xe thiết giáp M113 dẫn đầu cho bộ binh bị bắn cháy và hỏa lực của ta tập trung vào đội hình bộ binh địch; lập tức xe M113 lùi ra xa, bộ binh địch cũng rút lui nhường chỗ cho hỏa lực cấp tập vào tuyến chiến đấu của ta.

Sau đợt bom pháo dội vào đội hình ta chúng lại lò mò tiến vào, gọi là một đợt xung phong mới. Ta im lặng chờ địch đến gần mới đồng loạt nổ súng bắn cháy vài chiếc xe M113 nữa chúng lại rút lui nhường chỗ cho bom pháo, rồi lại xung phong khi ước tính rằng ta đã bị bom pháo đè bẹp.

Nhưng cán bộ chiến sĩ Tiểu đoàn 2 của Trung đoàn 1 đã bám trụ vào công sự giữ vững trận địa, đánh lui 5 lần xung phong của địch, bẻ gãy cuộc càn, buộc địch phải rút lui. Trong trận này mũi vu hồi của ta không dám xuất kích vì sợ hỏa lực của địch khi đội hình vận động trên đồng trống. Vì vậy ta chưa thực hiện được nhiệm vụ diệt gọn quân địch.

Từ đó ta rút ra kết luận: Muốn tiêu diệt địch phải giải quyết được tư tưởng sợ phi pháo hay nói cách khác là phải hạn chế hoặc vô hiệu hóa hỏa lực địch hơn là liều mạng vận động ngoài đồng trống. Khi đó chỉ làm mồi cho hỏa lực địch thì còn sức đâu mà tiêu diệt chúng.

Anh em ta cũng có tâm tư làm sao loại phi pháo địch ra khỏi vòng chiến đấu đã tìm cách giải quyết là đánh xáp lá cà. Khi đã xáp vô đội hình bộ binh địch, gọi cách khác là lối đánh gần, không cho chúng phân tuyến để dùng phi pháo. Sau này Đại tướng Nguyễn Chí Thanh tổng kết: “Nắm thắt lưng địch mà đánh”.

Tất nhiên, ta cũng có nhiều cách để hạn chế tác hại của phi pháo địch như pháo kích trận địa pháo địch (gọi là kềm pháo), bắn máy bay bằng súng máy phòng không 12 ly 7, củng cố công sự, chiến hào v.v… và nhiều sáng tạo khác. Nhưng cách bám thắt lưng địch là cách hay nhất để loại phi pháo địch ra khỏi vòng chiến đấu. Vừa bảo vệ được ta và buộc bộ binh địch phải xáp chiến, không thể phân tuyến được.

Phải công nhận rằng đây là cách đánh sáng tạo của chiến sĩ ta xuất phát từ tư tưởng tấn công tiêu diệt địch, bảo vệ mình; bảo vệ mình để tiêu diệt địch. Rút ra được bài học này là cơ sở lý luận vô cùng quý giá để Trung đoàn tham gia chiến dịch với yêu cầu chiến đấu cao hơn. Thực hiện cho được quyết tâm “Đi là chiến thắng, đánh là diệt gọn”. Chỉ sau 6 tháng chiến đấu ở Củ Chi, chúng tôi có một số kinh nghiệm về tổ chức và chỉ huy đánh tập trung toàn Trung đoàn để tiêu diệt địch ở chiến trường đồng bằng dưới tầm hỏa lực mạnh của quân địch.

Với số vốn quý giá này, Trung đoàn 1 chủ lực miền từ giã Củ Chi hướng về Bà Rịa để dự chiến dịch cấp Sư đoàn, sau này có tên là chiến dịch Bình Giã. Đại thắng ở Bình Giã có nguồn gốc từ chiến trường thực tập đánh tiêu diệt ở Củ Chi. Danh hiệu Đoàn Bình Giã mà Trung ương cục và Bộ chỉ huy Miền ban tặng cho Trung đoàn 1 do lập công xuất sắc trong chiến dịch Bình Giã có sự đóng góp không nhỏ của nhân dân Củ Chi.

Đai tá NGUYỄN VĂN TÒNG
  Nguyên Chính ủy Trung đoàn 1